Het Rapport Alimentatienormen waarin de aanbevelingen zijn samengevoegd (het zogenaamde Tremarapport) bevat een rekensysteem speciaal ontwikkeld voor de bepaling van de draagkracht. Bij dat rapport zijn modellen gevoegd waarin het rekensysteem is uitgewerkt. Een bestudering van dat rekensysteem, leert dat de kern van een draagkrachtberekening bestaat uit het netto besteedbaar inkomen van een onderhoudsplichtige, te verminderen met de lasten bestaande uit de bijstandsnorm en andere relevante lasten.
De bijstandsnorm wordt als ondergrens gehanteerd. De gedachte hierachter is dat een onderhoudsplichtige voor zichzelf zeker het bestaansminimum moet behouden. Naast het bestaansminimum is er recht op een redelijk gedeelte van de draagkrachtruimte.
Indien voor de vaststelling van alimentatie er alleen rekening wordt gehouden met de bijstandsnorm, dan brengt dit met mee zich dat de aanwezige andere uitgaven van een onderhoudsplichtige niet worden meegenomen in de berekening, terwijl ze wel degelijk tot de vaste lasten behoren. De onderhoudsplichtige zou hierdoor te kort worden gedaan nu lang niet alle vaste lasten zijn verdisconteerd in de bijstandsnorm.
Desondanks wordt in het rekensysteem met deze uitgaven van de onderhoudsplichtige niet volledig rekening gehouden. Het Tremarapport geeft aan dat er "tot op zekere hoogte" rekening wordt gehouden met "andere uitgaven".
Als voorbeeld van zulke andere relevante lasten noemt het rapport bijvoorbeeld de premie ZVW, aflossing op schulden die nog uit het huwelijk van partijen stammen, en door de scheiding van partijen noodzakelijk geworden herinrichtingskosten.
Advocaatkosten
De Werkgroep Alimentatienormen heeft in het rapport bij de andere uitgaven onder het kopje 'overige kosten' advocaatkosten opgenomen. Er is door de Werkgroep Alimentatienormen aangeven dat zij de advocaatkosten die worden gemaakt in het kader van een familierechtelijke procedure, niet als een noodzakelijke last beschouwt die voorrang heeft boven de onderhoudsverplichting.
Vrij vertaald: de hoge advocaatkosten die een procedure vaak met zich meebrengt kunnen niet als last worden opgevoerd in de draagkrachtberekening. De Werkgroep vindt dat dit anders kan zijn in bijzondere omstandigheden. Deze bijzondere omstandigheden worden nader uitgewerkt. Er is onder andere sprake van als de onderhoudsplichtige niet in aanmerking komt voor gefinancierde rechtsbijstand en er slechts een beperkte vrije ruimte is voor de onderhoudsplichtige zelf.
Vervolgens wordt de mogelijkheid om de advocaatkosten als last op te voeren sterk ingeperkt. De Werkgroep beveelt slechts aan om rekening te houden met de advocaatkosten, in het geval dat er aantoonbare advocaatkosten zijn gemaakt, en er geen liquide middelen zijn of binnen afzienbare termijn te verwachten zijn. Wordt er al aan deze voorwaarden voldaan dan vindt er vervolgens nog een inperking van de mogelijkheden plaats: er mag slechts rekening worden gehouden met een bedrag van € 1.368, - met een maandlast van maximaal € 114, - gedurende hooguit een jaar.
Is dit redelijk?
Kan een rechter een dergelijke hoge last zo eenvoudig naast zich neerleggen?
Het Rapport Tremanormen bevat richtlijnen. Er kan en mag dan ook in bepaalde omstandigheden van deze richtlijnen worden afgeweken. Een rechter is echter, ondanks zijn bevoegdheid, niet snel geneigd om af te wijken van deze richtlijnen.
Aan de rechtbank in Leeuwarden werd in een lopende alimentatieprocedure expliciet verzocht om rekening te houden met de door meneer te betalen advocaatkosten. Er werd tijdens de mondelinge behandeling van het verzoek benadrukt dat mevrouw alles aangrijpt om meneer in rechte te betrekken. Er liepen dan ook meerdere, grotendeels kansloze procedures. Meneer werd hierdoor gedwongen om zich te verweren.
De jarenlang slepende procedures over onder andere de hoogte van de kinderalimentatie en de hoofdverblijfplaats van de kinderen, hebben naast een emotionele belasting tevens aanzienlijke advocaatkosten met zich meegebracht. Het spaargeld van meneer was inmiddels op. Op basis van de hoogte van zijn inkomen kwam hij niet in aanmerking voor gefinancierde rechtshulp. De rechtbank is voorgehouden dat het niet redelijk is om deze inmiddels torenhoge schuld aan het advocatenkantoor buiten beschouwing te laten.
Helaas heeft de rechtbank het vervolgens niet aangedurfd om af te wijken van de richtlijnen. In de beschikking is bepaald dat er geen sprake was van bijzondere omstandigheden. De door de advocaat verrichte werkzaamheden hadden alleen betrekking op procedures over de hoogte van de alimentatie, en de wijziging van de hoofdverblijfplaats van de kinderen. De rechtbank was van mening dat de kosten geen betrekking hebben op de echtscheidingsprocedure zelf, maar op naderhand gevoerde procedures. Nu de richtlijnen verwijzen naar kosten die betrekking hebben op de echtscheidingsprocedure heeft de Rechtbank de last niet in aanmerking genomen.
Voor man in kwestie betekent dit dat hij op de een of andere manier de openstaande declaraties van de advocaat uit zijn beperkte vrije ruimte zal moeten betalen. Een onmogelijke opgave.
Het zou in een kwestie als deze goed zijn als de rechtbank verder kijkt dan de richtlijnen, en op basis van redelijkheid er een eigen invulling aan geeft.
Mr. E.M. Thoenes-van der Veen
Dommerholt Advocaten NV
|
ShareThis